به منظور جمع آوري و دفع بخارات ناشي از عمليات جوشكاري در سالن بدنه سازي خودرو "ري را" و کاهش آلایندگي در سالن ، مطابق با الزامات بهداشتي، پروژه "طراحي و اجراي سیستم اگزاست موضعي خط مونتاژ بدنه ري را " از طرف ایران خودرو به شركت تام محول شد .
درسالن بدنه سازي خودرو "ري را" قطعات مختلفي از بدنه به یكدیگر جوشكاري کامل و نقطه جوش مي شوند.
در برخي نقاط جوشكاري و مخصوصا در درزهاي اتصال، مواد عایق و سيلر تزریق می گردد که در زمان جوشكاري باعث بروز بخارات سمي و آزار اپراتورهاي خط ميشود. بدین منظور لازم است در نقاط داراي Sealer و جوشهاي CO2 وهمچنین درون فيكسچرهاي جوش کاري و نزدیك به نقاط جوش، مكندههایي جهت تخليه بخارات سمي و غبارحاصله ازاین عمليات جوشكاري درنظر گرفته شود .
اقدامات انجام شده توسط شركت تام
در ابتدا تعداد ایستگاههاي اوليه جهت کار 23 ایستگاه بودند که در تاریخ 14 فروردين سال گذشته استعلام قيمت از شرکتهاي واجد شرایط جهت طراحي و اجراي پروژه مذکور توسط تام اخذ شد. طي فرایند استعلام وکشف قیمت ، یکی ازتامین کنندگان، پیشنهاد قیمت طراحي و اجراي سيستم را ارائه كرد.
با توجه به قیمتهای بالای دریافتی از تامین کنندگان، محدوده قیمتی متنوع همچنین به دليل عدم دریافت پيشنهاد فني مناسب از شرکت کنندگان در مناقصه،کميسيون معاملات تام ، مناقصه را باطل كرد.
پس از بي نتيجه ماندن مناقصه و عدم توانایی لازم شرکتهاي مرتبط قبلي براي انجام فاز طراحي، پروژه طراحي و اجراي سيستم تخليه دود خط مونتاژ بدنه ري را در اواخر تيرماه سال 1403 جهت انجام طراحي، تهيه اسناد مناقصه و اجرا به معاونت مهندسي وبه بخش تهویه وتاسيسات واحد مهندسي مكانيك واگذار و مقرر شد این بخش از معاونت مهندسی نسبت به طراحی، تكميل مدارک و یافتن تامين کنندگان جدید با همکاری واحد بازرگانی اقدام كند.
لازم به ذکر است طراحي پروژه مذکور بسيار خاص و پرچالش بوده و مورد مشابه در ایران خودرو نداشته است به نحوی كه شرکتهاي مختلف مهندسي و پيمانكاري مدعی طراحی و اجرای سیستمهای اگزاست صنعتی و تخلیه غبار، که عمدتا دارای تجربه ای بالا در این حوزه را داشته ودر پروژه های مختلف صنعتي بمنظور حذف غبارها و آلاینده ها فعاليت ميکنند، بعد از بازدید حضوري از سایت پروژه و آگاهي از پيچيدگيهاي فراوان طراحي و اجرایی با توجه به شرایط تولیدی درآن سالن حاضر به انجام طراحي و اجرای پروژه مذکور نشدند.
تيم معاونت مهندسي تام در ابتدا با انجام فاز مطالعاتي و تحقيقاتي همچنين با بررسي استانداردهاي مختلف و بازدیدهاي
متعدد از سایت توانست طراحي مناسب جهت رفع برخي چالشهاي موجود که در زیر به اختصار به آنها اشاره
شده است، اقدام و نسبت به تهيه فهرست اقلام مورد نياز و در نهایت برگزاري مجدد مناقصه به منظور انتخاب پیمانکار اقدام و کار را به نتيجه برساند.
برخی چالشهاي موجود در طراحي و اجراي سيستم اگزاست موضعي
- طراحي سيستم باید به گونهاي صورت مي پذیرفت که بتواند تمامي آلودگيها را قبل از تنفس اوپراتور به سرعت جذب كند لذا سرعت حرکت بهينه هوا درمدخل ورودی مکنده ها و کانال ميبایست به صورت دقيق مشخص و محاسبه ميشد.
- ميبايست محاسبه دقيقي از فاصله بهينه دهانه مكش تا نقاط جوشكاري جهت جذب مناسب صورت ميگرفت، به نحوي که فاصله زیاد باعث بزرگ شدن دهانه مکنده، ابعاد کانالها ،فن تخليه و مشكلات در نصب به دليل محدودیت فضا ميشد و فاصله کم، منجر به تداخل در فرایند جوشكاري و مزاحمت براي اوپراتورها می شد.
- با توجه به متحرک بودن فيكسچرها و گانهاي جوشكاري، طراحي مسيرها باید به گونهاي انجام مي گرفت که علاوه بر حفظ فاصله بهينه تا نقاط جوش، با تجهيزات متحرک و گانها برخوردي نداشته باشد.
- طراحي باید طوري لحاظ مي شدکه استفاده از آن توسط اوپراتور راحت بوده و باعث افزایش زمان جوشكاري و به طبع آن تطویل فرایند توليد نشود.
- به دليل وجود تداخلات بسيار زیاد در ایستگاههاي جوشكاري شامل ریلهاي "کابکا "و تيرهاي سقف، لازم بود که بخشهایی ازکانالها به صورت متحرک باشند لذا تيم مهندسي نسبت به طراحي کانالها در قالب مكانيزمهاي متحرک اقدام كرد.
- با توجه به اینكه فنها در فضاي داخل سالن نصب ميشوند محاسبات باید به گونهاي ميبود که سطح صدا و لرزش باعث سلب آسایش افراد نشود.
فازطراحی
فاز طراحي و محاسبات پروژه براي 23 ایستگاه مونتاژ در کمترین زمان و براساس استاندادرهاي معتبر بينالمللي توسط واحد مهندسي انجام و نقشههاي سه بعدي جهت ارسال به کارفرما تهيه شد.
طي جلسات متعدد با همكاران ایران خودرو و بازدیدهاي ميداني صورت گرفته مقرر شد 9 ایستگاه که داراي بيشترین نرخ توليد آلودگي هستند (BT045-MF04-MF05-BSL110R-BSL100L-BSL105L-BSL105R-UB030-DP010 ) به عنوان فاز اوليه پروژه اجرا شوند همچنين لازم به ذکر است محاسبات و نقشههاي تهيه شده شرکت تام مورد تایيد ایران خودرو قرار گرفت.
فاز اجرایی
باتوجه به معارضات متعدد در خط مونتاژبدنه و کمبود بسيار زیاد فضاي اجرایي، به منظور اجرا در بهترین حالت و منطبق با محدوده کاري هر ایستگاه، جلسات متعددي با اوپراتورهاي ایستگاههاي مذکور برگذار شد و نقشههاي اجرایي مطابق با محدودیتهاي حرکتي، معارضات همچنين نظرات اوپراتورهاي هر ایستگاه بازنگري شد.
مطابق با نقشههاي تایيد شده اسناد مناقصه اجراي کانال کشي توسط واحد مهندسي تهيه و جهت اخذ پيمانكار به واحد بازرگاني ارسال شد.
لازم به ذکر است قبل از بازگشایي پاکات، واحد مهندسي طي بازدیدهاي حضوري صلاحيت فني پيمانكاران شرکت کننده در مناقصه را بررسي كرد که در نهایت یک شرکت بعنوان مجری در بخش اجراي سيستم کانال و متعلقات هود و بازویي شد.
علاوه بر طراحي کانالهاي اگزاست با سایزمناسب جهت تخليه دود، محاسبات فن باکسهاي مرتبط با این نوع سيستم تخلیه نيز توسط واحد مهندسي انجام ونسبت به تامین و ساخت فن باکسهای مناسب این سیستم اقدام گردید.
لازم به ذکر است در حين ساخت فن باکسها بازدیدهاي دوره ایي طبق روال وبمنظور اطمینان از حصول کیفیت مدنظر و کاهش نواقص احتمالی در تولید انجام گرفت.
بعد از اتمام ساخت فن باکسها، به جهت حساس بودن عملكرد فنها واطمینان از صحت عملکرد این تجهیزات وبررسی تطابق با مقادیر محاسباتی ، نقطه کاری وعملکردی آنها مورد تست قرارگرفت. روش تست فن باکسها براساس استاندارد AMCA صورت پذیرفت که در تصویر زیر به اختصار کانال تست نمونه ودیگر ادوات لازم نمایش داده شده است .
پس از اطمینان از صحت عملکرد فنها ،انجام برخی اصلاحات لازم بر روی آنها و مطابقت با داده های طراحی ،در نهایت نسبت به ارسال تجهیزات و به موازات کانالها و هودهای باقیمانده به سایت اقدام و عملیات نصب انجام گرفت که در ادامه به صورت تصویری آمده است.
در تصاویر زیرکاراجرا شده دراین سالن و در ایستگاههای مورد بهره برداری نمایش داده شده است:
نتايج
- واحد مهندسي تام فاز طراحي و اجراي پروژه مذکور را با مبلغ بسیار پایینتر از قیمت کشف شده اولیه اجرا نمود و باعث صرفهجویي حداقل 50 درصدي براي گروه صنعتي ایران خودرو شد.
- تجربه فني و اجرایي واحد مهندسي تام در محاسبات و طراحي سيستمهاي اگزاست صنعتي با توجه به برخي چالشها و موانع اشاره شده در این گزارش افزايش يافت.
- الزامات بهداشتي و زیست محيطي و موارد مدنظر امور پدر ایران خودرو جهت حفظ سلامتي اوپراتورهاي جوش کاري ایستگاههاي آلوده به بخارهاي سمي بهبود يافت.
- ایجاد مزیت رقابتي براي تام جهت طراحي و اجراي این نوع سيستمها در سایر شرکتهاي متعلق به گروه صنعتي و حتي مشتریان خارج از گروه که دغدغه مشكل رفع آلودگي در سالنهاي توليد را دارند.
پروژه اگزاست موضعی سالن بدنهسازی ریرا نمونهای موفق از مدیریت فنی و اجرایی بود که ضمن رعایت الزامات زیستمحیطی و بهداشتی، با هزینه کمتر و کیفیت بالا اجرا شد. تجربه کسبشده، امکان توسعه این دانش فنی را برای پروژههای مشابه در صنعت خودروسازی و سایر صنایع فراهم میکند.